«Цыкада» — новы варыянт Covid‑19. Ён больш небяспечны?
Падобна, што дзеці заражаюцца ім часцей, чым дарослыя.
Ілюстрацыйны здымак
Выпадкі заражэння новым штамам каранавіруса «Цыкада», які афіцыйна называецца BA.3.2, знойдзены ў 23 краінах.
І хоць няма падстаў мяркаваць, што гэты штам больш небяспечны за іншыя, эксперты адзначаюць, што дзеці, відаць, заражаюцца ім часцей, чым дарослыя.
Дык ці варта нам турбавацца? Тлумачыць Бі-бі-сі.
Што вядома пра «Цыкаду»?
Штам BA.3.2 назвалі «Цыкадай», таму што пасля яго выяўлення ён заставаўся ў стане «спячкі» ў некаторых частках свету — падобна да гэтага насякомага, вядомага тым, што яно можа доўгі час спаць у зямлі.
У мінулым месяцы амерыканская дзяржаўная ўстанова — Цэнтр па кантролі і прафілактыцы захворванняў (CDC) — паведаміла пра выпадкі захворвання ў 25 штатах.
У паведамленні гаворыцца, што штам BA.3.2 быў выяўлены ў мазках з носа ў чатырох падарожнікаў, у клінічных узорах пяці пацыентаў і ў 132 пробах сцёкавых вод.
Сусветная арганізацыя аховы здароўя (СААЗ) таксама змясціла гэты штам у катэгорыю «пад назіраннем», што, паводле яе слоў, азначае, што ён «можа запатрабаваць павышанай увагі», і зараз спецыялісты высвятляюць, ці ўяўляе ён пагрозу для сусветнай аховы здароўя.
Ці праўда, што дзеці больш схільныя заражэнню гэтым штамам?
Аналіз даных па выпадках захворвання ў Нью-Ёрку, праведзены даследчыкам розных штамаў Covid Раянам Хіснэрам, дазваляе выказаць здагадку, што ў дзяцей імавернасць атрымаць станоўчы вынік тэста на BA.3.2 вышэйшая, чым у дарослых.
«Гэта не прайшло экспертную ацэнку і не было апублікавана, але, падобна, гэта праўда», — кажа прафесар Равіндра Гупта з Кембрыджскага інстытута тэрапеўтычнай імуналогіі і інфекцыйных захворванняў.
Існуюць розныя тэорыі адносна таго, чаму так адбываецца. Адна з іх палягае ў тым, што імуннай сістэме любога чалавека складана распазнаць «Цыкаду», паколькі гэта штам, з якім мы раней не сутыкаліся.
«У дзяцей у цэлым імунітэт слабейшы, чым у дарослых, паколькі яны не сутыкаліся з такой вялікай колькасцю розных вірусаў і ковідных інфекцый, таму можна чакаць, што іх імунітэт да гэтага віруса будзе зусім слабым», — кажа Гупта.
У дарослых залозы, якія выпрацоўваюць антыцелы для абароны ад вірусаў, развіваюцца на працягу многіх гадоў і дапамагаюць умацаваць імунітэт.
«У дзяцей было значна менш часу на праходжанне гэтага працэсу фарміравання імунітэту, і гэта можа часткова растлумачыць, чаму яны больш успрымальныя да гэтага віруса», — дадае Гупта.
Іншыя даследчыкі выказалі здагадку, што за выпадкамі заражэння дзяцей можа стаяць моцна мутаваны бялок штама «Цыкада».
Гупта і яго каманда займаюцца пошукам узораў, узятых у дзяцей, каб правесці дадатковыя даследаванні і высвятліць, чаму гэты варыянт, відаць, у большай ступені закранае менавіта іх.
Як праяўляюцца сімптомы?
На дадзены момант няма даных, якія б сведчылі пра тое, што «Цыкада» выклікае ў людзей больш цяжкія формы захворвання, чым іншыя варыянты віруса Covid-19.
«Таксама няма якіх-небудзь спецыфічных сімптомаў, якія сустракаліся б часцей», — дадае прафесар Пол Хантэр, эпідэміёлаг з Універсітэта Усходняй Англіі ў Вялікабрытаніі.
Covid-19 суправаджаецца такімі сімптомамі, як гарачка, кашаль, боль у горле, закладзенасць носа, стомленасць, галаўныя болі, ламата ў целе, дыхавіца і дыярэя.
«Вірус пашкоджвае адны і тыя ж клеткі незалежна ад штама… таму сімптомы, якія вы адчуваеце, застаюцца больш-менш аднолькавымі», — тлумачыць Іэн Джонс, вірусолаг з Універсітэта Рэдынга ў Вялікабрытаніі.
Чаму гэты варыянт так моцна мутаваў?
Усе вірусы з часам мутуюць, а РНК-вірусы, падобныя да Covid-19, мутуюць асабліва хутка.
Цэнтр па кантролі і прафілактыцы захворванняў ЗША (CDC) ахарактарызаваў штам BA.3.2 як «высокадывергентны». Гэта азначае, што ён значна адрозніваецца ад першапачатковага штама «Амікрон».
Паводле слоў Джонса, гэтыя мутацыі могуць перашкодзіць імуннай сістэме распазнаць вірус і ў нейкай ступені дазваляюць яму абысці імунітэт, які ўжо сфарміраваўся.
«Вірус, відавочна, дабіваецца поспеху: ён абыходзіць антыцелы ў арганізме людзей, і таму колькасць хворых паступова расце», — дадае ён.
Ці будзе вакцына па-ранейшаму працаваць?
З-за гэтых мутацый вакцыны ад Covid-19 могуць аказацца менш эфектыўнымі ў абароне ад штама «Цыкада». Тым не менш эксперты настойваюць, што існуючыя вакцыны ўсё роўна даюць пэўную абарону ад гэтага варыянта.
«Вы можаце заразіцца, але хвароба будзе працякаць у лёгкай форме», — тлумачыць Джонс.
Паводле даных СААЗ, на сённяшні дзень ад Covid-19 вакцынавана 67% усяго насельніцтва.
Аднак доступ да абноўленых бустэрных вакцын, спецыяльна распрацаваных для абароны ад новых штамаў, залежыць ад рэгіёна.
Джонс тлумачыць, што фармацэўтычныя кампаніі распрацуюць новую версію вакцыны, спецыяльна накіраваную супраць «Цыкады», толькі ў тым выпадку, калі колькасць заражэнняў і цяжар працякання хваробы рэзка ўзрастуць.
Ці варта нам турбавацца?
Эпідэміёлаг Хантэр кажа, што ў тым, што мы працягваем сутыкацца з новымі варыянтамі віруса Covid-19, няма нічога дзіўнага.
«Мы будзем назіраць з'яўленне новых штамаў віруса да таго часу, пакуль на планеце будуць жыць людзі. Сумнеўна, што SARS-CoV-2 калі-небудзь знікне», — дадае ён.
Ён адзначае, што рост колькасці выпадкаў заражэння штамам «Цыкада» не абавязкова азначае, што агульная колькасць выпадкаў заражэння Covid-19 або смерцяў ад яго таксама павялічыцца.
«Новыя штамы будуць з'яўляцца рэгулярна і спрыяць узнікненню новых хваль захворвання… але, хутчэй за ўсё, мы будзем і далей назіраць зніжэнне колькасці смерцяў і цяжкіх выпадкаў», — дадае ён.
У снежні СААЗ заявіла, што даных, якія б сведчылі пра павелічэнне выпадкаў цяжкага працякання хваробы, шпіталізацый або смерцяў, звязаных з «Цыкадай», няма, і адзначыла, што новы штам уяўляе нізкую рызыку для грамадскай аховы здароўя.
«[Covid-19] цяпер стаў адной са звычайных зімовых рэспіраторных інфекцый, і людзям проста трэба мець яго на ўвазе, — кажа Джонс. — Калі яны лічаць, што вакцына прынясе ім карысць, ім варта пайсці і зрабіць прышчэпку».
Аднак прадстаўнікі груп рызыкі — у тым ліку людзі старэйшыя за 65 гадоў, людзі з аслабленым імунітэтам і тыя, хто пакутуе на хранічныя захворванні — могуць цяжка пераносіць інфекцыю COVID-19.
«Важна своечасова звярнуцца па медыцынскую дапамогу, калі ў вашага дзіцяці ўжо ёсць захворванні лёгкіх, сэрца або імунадэфіцыт, — кажа Гупта. — Але ў большасці здаровых дзяцей хвароба павінна прайсці сама сабой».