Ці трэба беларусам рабіць выбар паміж Расіяй і Еўропай? Шрайбман і Львоўскі спрачаюцца
«Нявыбар боку азначае, што мы застаемся з Расіяй».
Скрыншоты: chasiki_ / YouTube
Аналітык Арцём Шрайбман і эканаміст Леў Львоўскі ў новым выпуску ютуб-перадачы «Гадзіннічак цікае» дыскутавалі, які выбар маюць беларусы ў цяперашнім геапалітычным раскладзе.
Шрайбман адзначае: нават калі беларускі народ палітызаваўся ў 2020-м, пытанне геапалітычнага выбару ўсур'ёз не ставілася.
«У цэлым я не бачу ў беларускім грамадстве вострай патрэбы: «А давайце парэфлексуем, мы праз дзясяткі гадоў туды ці туды пойдзем». Мне здаецца, што дамінуючым з'яўляецца, можа быць, інфантыльнае, можа быць, выпакутаванае стагоддзямі жаданне сябраваць з усімі, не варагаваць ні з кім, нічога не ламаць з працуючага. Нават калі гэта саюз з Расіяй. І не рабіць рэзкіх эксперыментаў і рэзкіх рухаў».
Львоўскі хоць і пагаджаецца, што беларусы хацелі б сябраваць з усімі і жыць як раней, але спрачаецца:
«Праблема ў тым, што сябраваць з усімі цяпер нельга. І цяпер, мяркуючы па ўсім, трэба выбіраць нейкі з бакоў.
Так, беларускі народ не хоча выбіраць бакі, але нявыбар боку не азначае, што мы застаемся ў Швейцарыі. Нявыбар боку азначае, што мы застаемся з Расіяй.
Таму бок выбіраць прыйдзецца так ці інакш. Ну, калі толькі бягучы свет зусім не разваліцца. Калі зусім разваліцца, то трэба, вядома, інвеставаць у золата, шакалад і некуды ратавацца».
Шрайбман разважае: у цяперашняй рэальнасці, калі Еўропа і Расія ў канфлікце, выбару ў Беларусі не будзе.
«Парламент беларускі не будзе пры сённяшніх раскладах дэбатаваць — выхад ці не выхад з АДКБ. Мы пры сённяшніх уводных вельмі жорстка прывязаныя да Расіі.
Альтэрнатыва азначае расійскі ваенны кантроль, які прыйдзе проста на штыках. Перад тым як «выбіралка» пачне функцыянаваць, наша ўнутраная, унутрыбеларуская, ужо базавай умовай гэтага сцэнарыя з’яўляецца тое, што Расія стала іншай. І расійска-заходнія адносіны сталі іншымі.
І ўзровень варожасці знізіўся. (…) Вось тады для Беларусі, магчыма, адкрыецца акно для выбару свайго геапалітычнага вектара.
І ці там Фінляндыя, ці не Фінляндыя, няважна, Швейцарыя ці не Швейцарыя. Але проста момант для дыскусіі з’явіцца і для магчымасці рэалізацыі гэтага. І ў гэтай сітуацыі чаму нельга сумясціць? Гэта будзе іншы свет, гэта будзе іншая Расія, гэта будзе іншы Захад, гэта будзе іншая сістэма каардынат у рэгіёне. Гэта дакладна будзе пасля вайны Расіі і Украіны».
У такой новай рэальнасці, мяркуе Шрайбман, новае пакаленне дэмакратычных сіл можа прапанаваць вобраз Беларусі як «сябра Расіі, які пры гэтым не з’яўляецца ворагам Захаду». Не Фінляндыя, як цяпер прапануюць Сяргей Ціханоўскі і Вадзім Пракоп'еў, а Казахстан.
«Казахстанізацыя можа адбыцца і зверху, з пункту гледжання Лукашэнкі і яго адхілення ад улады, калі ён не памрэ проста на пасадзе.
Але самае галоўнае, я думаю, што нешта падобнае і будзе вобразам наступнай беларускай — не ведаю, ці гэта слова «апазіцыя» — прагрэсіўнай часткі палітычнага спектра. Тое, што бліжэй будзе да мэйнстрыму беларускай грамадскай думкі. Ідэя аб тым, што мы застаёмся дружалюбнымі з Расіяй, таму што эканоміка, братэрства, мова і гэтак далей, але пры гэтым, паколькі мы на скрыжаванні, на гандлёвых шляхах, нам выгадна быць у класных — наколькі гэта магчыма класных — адносінах з Захадам».