Навукоўцы высветлілі, чаму чалавечы мозг такі вялікі
У параўнанні з найбольш анатамічна блізкімі да нас прыматамі, мы, людзі, маем сапраўды вялікі мозг. Гэта адна з характэрных рыс таго, што значыць быць чалавекам, і цяпер навукоўцы ведаюць, чаму так сталася.
Фота Depositphotos.com
Навукоўцы сабралі клеткі мозгу чалавека, шымпанзэ і гарылы, вырасцілі з іх зборы клетак і зрабілі з імі эксперыменты. У выніку ўдалося знайсці невядомы дагэтуль малекулярны пераключальнік, асноўны элемент якога — ген ZEB2. Ён кантралюе рост мозгу і робіць яго ў тры разы большым за мозг вышэйшых прыматаў, піша The Guardian.
Доктарка Мадлен Ланкастэр з Кембрыджскага ўніверсітэта, якая ўдзельнічае ў даследаванні, распавяла, што знойдзены ген амаль цалкам нясе адказнасць за розніцу ў памеры мозгу.
Падчас развіцця чалавечага мозгу ён актывуецца на больш позняй стадыі, чым падчас аналагічных працэсаў у мозгу прыматаў, што дазваляе чалавечым нейронам больш актыўна дзяліцца да моманту сталасці.
Біёлагі паспрабавалі штучна затрымаць актывацыю гена ZEB2 у клетках гарылы і паскорыць яе ў чалавечых нейронах. У выніку мазгавая тканка гарыл разраслася больш, чым звычайна, а чалавечая тканка, наадварот, расла не так хутка.
Джон Мэйсан, прафесар Эдынбургскага ўніверсітэта тлумачыць, чаму важна ведаць, як адбываецца нармальнае развіццё мозгу. Па-першае, гэта дапамагае нам зразумець, што робіць людзей унікальнымі. А па-другое, гэта інфармацыя можа патлумачыць, як узнікаюць парушэнні развіцця цэнтральнай нервовай сістэмы.
Справа ў тым, што некаторыя з такіх хвароб уплываюць на памер галаўнога мозгу, напрыклад, павелічэнне яго памеру — характэрная рыса некаторых хвароб аўтычнага спектру. Таму разуменне базавых працэсаў эмбрыянальнага развіцця мозгу можа палепшыць нашы веды пра падобныя хваробы.