«Dziakuj, Iryna Michajłaŭna!» Žoncy Vasila Bykava spoŭniłasia 90 hadoŭ

13 studzienia Irynie Michajłaŭnie Bykavaj spaŭniajecca 90 hadoŭ.

Pavialičyć

Siarod žyvych niama čałavieka, jaki b bolej za jaje viedaŭ i razumieŭ Bykava — choć by tamu, što svaje tvory Bykaŭ abmiarkoŭvaŭ najpierš ź joj. Ź joj na praciahu apošnich dziesiacihodździaŭ žyćcia dzialiŭsia tym, čym nie dzialiŭsia ni z kim (i miž inšym, jaje prava — zachavać pry sabie niešta z taho, što było skazana pamiž imi).

U «Doŭhaj darozie dadomu» Vasil Uładzimieravič pra znajomstva ź Irynaj Michajłaŭnaj piša niašmat, jon uvohule vielmi mała piša pra rodnych, navat u memuarach, tym bolš nikoli nie kazaŭ pra ich u interviju — heta była zona, jakuju jamu nie chaciełasia pryadčyniać dla publičnaści.

U ich było sapraŭdnaje kachańnie — i heta adčuvałasia navat tady, kali jany byli ŭ niemaładym užo ŭzroście.

Paznajomilisia jany ŭ «Hrodnienskaj praŭdzie», dzie Vasil Bykaŭ pracavaŭ litkansultantam, a Iryna Suvorava — supracoŭnikam adździełu kultury (jana skončyła žurfak BDU). U abodvuch byli siemji, dzieci.

Iryna Michajłaŭna drukavała na mašyncy tvory Bykava, kali jon byŭ jašče mała kamu viadomym aŭtaram — i praciahvała heta rabić doŭhija hady. «Miortvym nie balić», «Sotnikaŭ», «Znak biady» — nadrukavanyja joj.

Adnak jaje ŭdzieł byŭ nia prosta techničnym. Jana — pieršy čytač bykaŭskich tekstaŭ u rukapisach, a jašče daradca — pačućcio stylu i litaraturny hust u Iryny Michajłaŭny biezdakornyja. «Iryna Michajłaŭna… stała pieršym i duža prydzirlivym krytykam usiaho mnoj napisanaha. Ciapier ja joj za toje vielmi ŭdziačny, chacia tady časam i kryŭdziŭsia», — napiša paźniej Bykaŭ u «Doŭhaj darozie dadomu».

U 1979 hodzie Bykaŭ pierajechaŭ u Miensk, nieŭzabavie da jaho pryjechała Iryna Michajłaŭna.

U Miensku ŭ Bykavych nie było niedachopu ŭ siabrach, znajomych, u tych, z kim im było pryjemna sustrakacca ŭ nievialičkaj utulnaj kvatery na Tankavaj — jak i ŭ tych, chto sam naprošvaŭsia na sustrečy. Z krasavika 1998 hodu pačałosia žyćcio na čužynie — Švecyja, Finlandyja, Niamieččyna, Čechija. Siabry ich nie pakidali, źjaŭlalisia novyja znajomyja, ale zrazumieła, što abapiracca im davodziłasia adno na adnaho. Ciažka pryhadvać viasnu 2003-ha, kali Vasilu Ŭładzimieraviču zrabili ankalahičnuju aperacyju — Iryna Michajłaŭna była ŭvieś čas pobač, razam jany viarnulisia ŭ Miensk, potym byli Baraŭlany. I — 22 červienia.

Letaś u traŭni, kali ja paśla dvaccaci hadoŭ upieršyniu pryjšoŭ u kvateru na Tankavaj, Iryna Michajłaŭna pakazała mnie hadzińnik Vasila Ŭładzimieraviča — strełki zastyli na 20.30, kali Bykaŭ adyšoŭ u lepšy śviet.

U kvatery ŭsio, jak było pry žyćci Bykava. Chiba tolki razabrany archiŭ i paboleła novych bykaŭskich vydańniaŭ, a kala bykaŭskaj kanapy lažać stosy «Dziejasłova», jaki niekalki hod drukavaŭ toje, što zastavałasia ŭ siamiejnym archivie.

Publikataram usich tekstaŭ była Iryna Michajłaŭna Bykava, i heta — sapraŭdny litaraturny podźvih, acanić jaki nacyi jašče naležyć.

Dziakuj Vam, Iryna Michajłaŭna — za Bykava.

• 1
• 0
• 0
• 1
• 0
• 0
• 0
• 0